ایران ؛ تشدید فشاربراصحاب رسانهحدود 200 سال است که روزنامه نگاران ایران ، برای بقاء می جنگند. دراین سالها ، حکومت همیشه به ایشان به چشم دشمن وعامل بیگانه نگریسته است. اما اکنون ، فشاربراصحاب رسانه درایران ، ابعاد بی سابقه ای بخود گرفته و حرفه ی روزنامه نگاری، به راه رفتن روی میدان مین تبدیل شده است. برخی نیز ، روزنامه نگاری درایران را به حمل بمب ساعتی درجیب ، تشبیه کرده اند. درطول تاریخ 186 ساله ی روزنامه نگاری درایران ، یعنی اززمان انتشارنخستین روزنامه دراین کشور، صدها روزنامه نگار دستگیر وبه زندان افکنده شده اند وبرخی ازسرشناس ترین این افراد ، مانند میرزاجهانگیرخان ، شیخ احمد روحی ، فرّخی یزدی ، وخسروگلسرخی ، دردوران قاجاروپهلوی ، به قتل رسیدند.اما دهه های پس ازانقلاب اسلامی ، شاهد سطح بی سابقه ای از سرکوب درایران بود. به نوشته ی گزارشگران بدون مرز(RSF) ، فقط دردو دهه ی اول انقلاب ، حداقل 860 روزنامه نگار دستگیر ، زندانی وبرخی ازآنهانیزاعدام شدند.(1) اما درکمال تعجب ، این فشارسهمگین برای وادارکردن روزنامه نگاران به تمکین ، تاکنون بی نتیجه مانده است. 25 سال پیش ، دریکی ازروزهای سرد زمستان ، احمد بورقانی معاون وزیرفرهنگ وقت ( عطاء الله مهاجرانی) استعفای خودرا تقدیم رئیس خویش کرد ودرسخنرانی متعاقب آن ، عمرمعاونت مطبوعات وزارت فرهنگ رادرایران ، برابرباعمریک چریک دانست: شش ماه. معهذا بورقانی 16 ماه دراین پست دوام آورد وسرانجام دراعتراض به توقیف فله ای جرائی اصلاح طلب توسط قوه قضائیه ی تندرو ، وتصویب قانون جدید مطبوعات، که قانونی به غایت ارتجاعی بود ، ونیزبعلت اختلاف نظر بامهاجرانی ، ازکارخود استعفاء کرد. مهاجرانی نیزکه خود یک سال بعد بارای عدم اعتماد مجلس ازکاربرکنارشد ، درپاسخ

جنگ درقفقازبه پایان نرسیده است ( دورجدید مناقشه درراه است ) جهان انتظارداشت که باانحلال دولت خودخوانده ی قره باغ ، بالاخره مناقشه ی دیرپا میان آذربایجان وارمنستان پایان گیرد وپیمان صلح میان این دوکشوربه امضاء برسد تا منطقه ، روی آرامش بخود ببیند. اما خصومت این کشورها بایکدیگر وباهمسایگان ، عمیق ترازآن است که به این سادگی فروکش کند. علت این امرنیزآن است که بازیگران صحنه ی قفقاز، متنوعند وبه این دوکشورمحدود نمی شوند. علاوه بر سه کشور آذربایجان ، ارمنستان ، وگرجستان ، سه بازیگرمنطقه ای یعنی ایران ، ترکیه ، وروسیه ، ودو بازیگرفرامنطقه ای یعنی آمریکا واتحادیه اروپا ، ونیزتعدادی بازیگر بین المللی نظیرسازمان ملل متحد ( بدلیل درگیری در مناقشه ی قره باغ وصدورچند قطعنامه وبیانیه) ، ناتو ( بدلیل استقرار درترکیه وحضوردرگرجستان وهمکاری باآذربایجان ) وسازمان امنیت وهمکاری اروپا ( بدلیل حضور درروند مناقشه ی قره باغ ازطریق گروه مینسک) درروند تحولات قفقاز جنوبی ایفای نقش می کنند. برخلاف منطقه ی بالتیک ، قفقازجنوبی فاقد یک ساختارمنطقه ای است وبه همین دلیل ، سه کشوراین منطقه نمی توانند درخصوص مسائل فیمابین به مذاکره بنشینند. تحلیل وارزیابی تهدیدات وچالشهای امنیتی قفقاز ، بیانگرآن است که قفقاز جنوبی درکناردارا بودن اهمیت استراتژیک ، درگیریک بحران عمیق سیاسی واقتصادی است. درصحنه ی سیاسی ، اگرچه پیشرفتهائی درزمینه ی حاکمیت دموکراسی صورت گرفته ، لکن آثاراقتدارگرائی، همچنان دربسیاری ازعرصه های حیات سیاسی کشورهای منطقه وکشورهای همجوار باقی است. ازسوی دیگر ، قاچاق سلاحهای سبک وسنگین وهمچنین مواد خام و وقطعات سلاحهای کشتارجمعی، ونیز قاچاق مواد مخدر ، ازموارد شایع درقفقاز می باشد

"بانک توسعه ی جدید" وموانع عضویت ایران جهان پس ازجنگ ، دلار رادرجریان کنفرانس " برتون وودز"، بعنوان پول ذخیره ی بین المللی برسمیت شناخت وارزش هراونس طلا را معادل 35 دلار نعیین نمود. باتوافق هنری کیسینجر وملک فیصل دردهه ی 1970 ، پترودلار(Petro dollar) موجودیت یافت وکشورهای صادرکننده ی نفت، درازای حمایت نظامی آمریکا ، امنیت رابادلار معاوضه کردند. بدین ترتیب ، کشورهای خریدارنفت نیزمجبورشدند نفت رابادلارآمریکا خریداری نمایند واین امر، سلطه ی مطلق دلار را براقتصاد جهانی تثبیت کرد. اما این ارتباط، درسال 2021 باانعقاد قرارداد همکاری نظامی عربستان وروسیه ، سست گردید. دیگرآمریکا ، تنها حامی عربستان نبود ووزیر دارائی این کشور دراجلاس " داووس " اعلام کرد که دیگرکشورش رویه ی پنجاه سال گذشته راادامه نخواهد داد وتجارت خویش راغیرازدلار ، باپولهای دیگرنیزانجام خواهدداد. بدین ترتیب ، دلارزدائی ازاقتصاد جهان کلید خورد. بااعلام ولادیمیرپوتین مبنی براینکه بریکس سرگرم ایجاد یک پول ذخیره ی بین المللی جدید است که وابسته به طلا می باشد، مرحله ای تاریخی درسیستم پولی ومالی جهان آغازشد که ثبات پولی دنیا را نوید می داد. ازآن پس ، بانکهای مرکزی جهان به ذخیره سازی طلا روی آوردند وبه گزارش " شورای جهانی طلا" که نهادی وابسته به صندوق بین المللی پول است ، تنها دردو ماهه ی نخست سال 2022 ، جهان بیشترین میزان خرید وفروش طلا راتجربه کرد. سنگاپور با 4/51 ، ترکیه با5/45 ، چین با 8/39، روسیه با 1/31 وهند با8/2 تن ، بزرگترین عرضه کنندگان طلا درجهان بودند. به موازات این روند ، ازسهم دلار درذخائر بانکهای مرکزی جهان کاسته شد. روزنامه ی تایمزمالی ازجهان خواست تاخود رابرای نظم پولی چند قطبی آماده

لیتیوم ، فلزقرن لیتیوم (Lithium) سبکترین عنصرفلزی موجود درطبیعت است که بعنوان نخستین عنصرفلزی ، جایگاه ویژه ای رادرجدول تناوبی به خود اختصاص داده است. این فلز به دلیل خواص استثنائی خود ، بویژه چگالی پائین ، به " مونوسدیم گلوتامات صنعتی "(industrial monosodium glutamate) ، " آلیاژ هوا – فضا " (Aerospace Alloy) و " نفت سفید " (white oil) معروف شده است. کارشناسان ، این فلز را خوش آتیه ترین فلزقرن بیست ویکم نامیده اند زیرا کاربردی وسیع ازلوازم خانگی وابزارهای ذخیره ی انرژی گرفته تا داروسازی وتسلیحات دارد. به همین دلیل ، جهانیان به لیتیوم روز به روز بیشتر وابسته می شوند واقتصادهای بزرگ دنیا چون آمریکا ، چین ، ژاپن واتحادیه اروپا ، این فلز را درصدرلیست مواد معدنی استراتژیک خویش قرارداده اند. آژانس حفاظت از محیط زیست سازمان ملل متحد ، لیتیوم را " فلزکمیاب سبز " (green rare metal) نامیده است. لیتیوم ، یک فلز قلیائی نرم (soft alkali metal) به رنگ نقره ای – سفید است که عنصری بسیارفعال می باشد ودرهوای مرطوب ، بلافاصله زنگ می زند وبه ماده ی تیره رنگ لیتیوم هیروکساید تبدیل می شود. به همین دلیل، لیتیوم رامعمولاً درون نفت نگهداری می کنند. لیتیوم یکی ازمعدود عناصرطبیعت است که ازدوران مهبانگ (Big Bang) بصورت سنتز تولید شد وازآن پس ، مقدارآن درطبیعت روبه کاهش گذاشته است. معهذا ، لیتیوم سی وسومین عنصری است که هنوز درطبیعت به وفوریافت می شود. این فلز رامی توان ازطریق الکترولیز از لیتیوم کلراید وپتاسیم کلراید جدا کرد. ازلیتیوم درساخت دارو ، شیشه ، سرامیک وباطریهای قابل شارژ استفاده می شود. معهذا ، شعله ی حاصل ازسوختن لیتیوم را بدشواری می توان مهار وخاموش کرد. شکافت ا

آمادگی برای پاندمی های آینده ( سویه های جدید در راهند ) بیماریهای مسری ، بزرگترین خطربرای امنیت بهداشتی جهان اند وسرعت عکس العمل دربرابرشیوع آین بیماریها ، مهمترین عامل دربازدارندگی بیماری و عدم تبدیل آن به پاندمی می باشد. دردودهه ی اخیر، جهان پیامدهای رنجبار اقتصادی ، سیاسی واجتماعی اپیدمی ها وپاندمی های سارس (SARS) ، مرس (MERS) ، آنفولانزای N1H1 ، ابولا (Ebola) ، زیکا (Zika) ، کرونا ، وآبله ی میمونی (Monkeypox) راتجربه کرده است. بدون شک دنیا باید رویکرد خود رادرقبال این بیماریها تغییر دهد وآنرا از عکس العملی به پیشگیرانه تغییردهد وابزارهای شناسائی وپیشگیری پاندمی را ازقبل آماده کرده ودردسترس داشته باشد. پاندمی کرونا ، ازگزارش نخستین مورد ابتلاء ، تااعلام پاندمی ، فقط 3 ماه طول کشید واین نشان می دهد که باید به محض مشاهده ی پاتوژن یک بیماری مسری ، پاسخ سریع ومناسب درمانی نسبت به آن (بااستفاده ازفناوریهای پیشگیری ، درمان وشناسائی ) اتخاذ گردد که متاسفانه درمورد کرونا چنین نشد وجهان وسازمان بهداشت جهانی ، دراین مورد ، باتاخیرعمل کرد. تجربه ی کرونا نشان داد که تدابیربازدارنده ، باید آماده ودردسترس باشند تا پس ازمشاهده ی اولیه ی پاتوژن ، بلافاصله اعمال گردند. اخیراً انستیتوی ملی سلامت آمریکا (NIH) ، لیستی از سویه های ویروسی خطرناکی که بیش از سویه های دیگر ، قابلیت تبدیل به پاندمی دارند ، تهیه کرده وروشهای شناسائی ودرمان آنها را نیزباتوجه به فناوریهای موجود، برشمرده است. یکی ازاین سویه ها، کوید-19 است که مصیبتی رابرجهان تحمیل کرد که دنیا مایل است آنرابه فراموشی بسپرد. اگرچه سازمان بهداشت جهانی(WHO) دراوائل سال 2023 ، پایان پاندمی کرونا رارسم